Jak zaprojektować dobrą ankietę (przewodnik)

Prosty przewodnik po tworzeniu dobrej ankiety

LimeSurvey ułatwia bardzo szybkie przygotowanie ankiety. Niestety, dzięki temu utworzenie złej ankiety jest również bardzo łatwe.

Na tej stronie znajdziesz prosty przewodnik dotyczący tworzenia ankiety, której wypełnienie będzie nie tylko bezproblemowe dla odbiorców, ale także przyniesie sensowne odpowiedzi.

Blog „Survey design tips & tricks” zawiera także inne bardzo przydatne informacje.

Zanim utworzysz ankietę

Zanim zaczniesz projektować ankietę, musisz odpowiedzieć na kilka ważnych pytań – a właściwie nawet zanim zdecydujesz, czy ankieta jest właściwym rozwiązaniem.

Czego tak naprawdę chcesz się dowiedzieć w ramach swoich badań?

Gdy już odpowiesz na to pytanie, zadaj sobie kolejne:

• Czy ankieta pomoże mi uzyskać informacje potrzebne do moich badań?
• Kogo warto poprosić o wypełnienie ankiety?
• Jak mogę mieć pewność, że dotrę do właściwych osób?
• Jak najlepiej pomóc osobom wypełniającym ankietę w pełni zrozumieć pytania (aby uzyskane informacje były dokładne i użyteczne)?
• Jakie ewentualnie metody statystyczne (do analizy danych) chcę lub muszę zastosować do zebranych danych?
• Jakich danych osobowych naprawdę potrzebuję i jak je ochronię?

To tylko kilka pytań, na które potrzebujesz jasnych odpowiedzi, decydując, czy LimeSurvey jest dla Ciebie właściwym narzędziem.

LimeSurvey świetnie nadaje się do ankiet prowadzonych online, które są w pełni ustrukturyzowane (znasz wszystkie pytania, które możesz chcieć zadać, jeszcze przed rozpoczęciem badania), standaryzowane (każdy otrzymuje mniej więcej tę samą ankietę) i głównie ilościowe (chodzi przede wszystkim o liczby lub pytania z predefiniowanymi odpowiedziami).

Do pewnego stopnia można oczywiście od tego odbiegać. Możesz używać LimeSurvey do wprowadzania odpowiedzi z wywiadów, na przykład telefonicznych. Możesz także wykorzystać LimeSurvey do zbierania danych jakościowych, np. za pomocą pytań tekstowych.

Jednak w pewnym momencie możesz dojść do wniosku, że bardziej odpowiednie będą inne metody badawcze.

Struktura ankiety

Aby zdecydować, w jakiej kolejności zadawać pytania i jak je pogrupować, należy wziąć pod uwagę kilka aspektów.

Jeśli to możliwe, zacznij od pytań, na które łatwo odpowiedzieć i na które wszyscy uczestnicy czują się swobodnie. Często będą to pytania sprawdzające, tj. pytania, które należy zadać, aby dowiedzieć się, czy zadaje się je właściwym osobom (użyj warunki i/lub limity, aby poradzić sobie z tymi kontrolami pytania).

Umieszczenie tego typu pytań na początku może pomóc uniknąć opuszczenia ankiety przez uczestników przed jej ukończeniem, ponieważ istnieje mniejsze prawdopodobieństwo, że ludzie opuszczą ankietę, gdy włożyli już trochę pracy w udzielenie odpowiedzi na pytania wprowadzające/przesiewowe.

Przykłady:

Które z poniższych owoców lubisz?
#Jabłka   ()
#Banany   ()
#Wiśnie   ()

(wielokrotny wybór)

Możesz użyć warunków, aby kolejne pytania o wiśnie wyświetlały się tylko uczestnikom, którzy wybrali ''Wiśnie''.

Dlaczego lubisz wiśnie?
#Są smaczne
#Uwielbiam ich kolor
#Są zdrowe
#Są soczyste
#Uwielbiam ciasto z wiśniami

(wielokrotny wybór)

Jak bardzo lubisz wiśnie?
#1) Niewiele bardziej niż inne owoce
#2) Lubisz je bardziej niż inne owoce
#3) To jeden z moich ulubionych owoców!
#4) KOCHAM WIŚNIE!

(jeden wybór)

Znacie jakieś przepisy z wiśniami?

[pole tekstowe]

Powyżej znajduje się przykład łatwych do odpowiedzi pytań wprowadzających, po których następuje pytanie główne.

Celem było zebranie przepisów na owoce. Pytania wprowadzające są łatwe, a dzięki nim o wiśnie pytani są tylko uczestnicy, którzy je lubią.

Z drugiej strony, jeśli musisz zadać pytania, na które trudno odpowiedzieć, możesz rozważyć użycie osobnych stron dla każdego pytania lub grupy pytań (ustaw Format ankiety w ustawieniach globalnych na Grupa po grupie lub Pytanie po pytaniu) i umieszczenie tych trudnych pytań na samym końcu. Dzięki temu, jeśli uczestnicy zdecydują się nie kończyć ankiety, zapisane zostaną przynajmniej ich wcześniejsze odpowiedzi.

Jeszcze jedna kwestia dotycząca struktury: unikaj błędów systematycznych (obciążeń) wprowadzanych przez samą ankietę.

Na przykład w badaniach rynku istnieją koncepcje, które wymagają pytań samodzielnych i wspomaganych.

Przykładem pytania niewspomaganego może być:

"Jakie marki czekolady znasz?"

(po którym następuje puste pole tekstowe)

Poniżej znajduje się przykład pytania wspomaganego:

 "Które z poniższych marek czekolady znasz?"

(po którym następuje lista marek (wielokrotny wybór))

Jeśli zdecydujesz się umieścić w jednej ankiecie oba typy pytań (wspomagane i niewspomagane), umieść je na różnych stronach, a pytania niewspomagane przed pytaniami wspomaganymi. Umieszczenie pytania wspomaganego przed niewspomaganym może niezamierzenie wpłynąć na odpowiedzi uczestników, co unieważniłoby wyniki. Z tego samego powodu rozważ wyłączenie opcji nawigacji wstecz, aby uczestnicy nie mogli wrócić i zmienić swoich niewspomaganych odpowiedzi po zobaczeniu listy.

Poszczególne pytania

Pytania nie powinny mieć charakteru sugestywnego. „Jaka jest Twoja opinia o LimeSurvey?” jest akceptowalnym (nie sugestywnym) pytaniem, podczas gdy „Czy nie zgadzasz się, że LimeSurvey to naprawdę świetne narzędzie?” to sugestywne pytanie.

Inne przykłady i sugestie dotyczące formułowania pytań:

Ludzie mogą powiedzieć „tak””’’ na rzecz przekazania pieniędzy, jeśli zadają pytania w następujący sposób:

• „Czy kochasz przyrodę?”
• „Czy przekażesz pieniądze na rzecz rzeki ?

Prawdopodobnie odpowiedzą „nie” na takie pytanie:

• „Czy brak pieniędzy jest dla Ciebie problemem?”
• „Czy przekażesz pieniądze na rzecz fundacji rzeka?

Aby uzyskać właściwe odpowiedzi, uporządkuj pytania:

• od najmniej drażliwych do najbardziej drażliwych
• od ogólnych do bardziej szczegółowych
• od pytań o fakty do pytań o opinie

Formułując pytanie, pamiętaj również o następujących zasadach:

• Pytaj o jedną rzecz naraz. Na pytanie „Jak bardzo jesteś zadowolony z ceny i jakości naszego produktu?” nie odpowie poprawnie osoba, której podoba się jakość, ale nie cena. Podziel je na dwa pytania.
• Używaj prostych, codziennych słów i unikaj skrótów oraz terminów technicznych, których uczestnicy mogą nie znać.
• Unikaj przeczeń, zwłaszcza podwójnych, takich jak „Czy nie zgadzasz się, że rzeka nie powinna być sprzątana?”.
• Precyzyjnie określaj ramy czasowe. Na pytanie „Jak często odwiedzałeś rzekę w ciągu ostatnich 12 miesięcy?” łatwiej odpowiedzieć i porównać odpowiedzi niż w przypadku pytania „Jak często odwiedzasz rzekę?”.

Pytaniem w ankiecie może być także:

• Otwarte (osoba odpowiada własnymi słowami) lub
• Zamknięte (osoba wybiera spośród ograniczona liczba opcji)

Pytania zamknięte są znacznie łatwiejsze do analizy, ale mogą nie pozwolić respondentom na udzielenie odpowiedzi, której naprawdę chcą.

Przykład: „Jaki jest twój ulubiony kolor?”

„Otwarte”: Ktoś może odpowiedzieć „ciemna fuksja”, w takim przypadku w swoich wynikach będziesz musiał umieścić kategorię „ciemna fuksja”.

„Zamknięte”: Mając do wyboru tylko 12 kolorów, Twoja praca będzie łatwiejsza, ale respondenci mogą nie być w stanie wybrać dokładnie swojego ulubionego koloru.

Dokładnie rozważ każde pytanie i zdecyduj, czy powinno być otwarte, czy zamknięte. Jeśli potrzebujesz głębszego wglądu w odpowiedzi, użyj pytań otwartych. W przeciwnym razie możesz zastosować pytania zamknięte.

Przykład (otwarty): „Jak myślisz, jak najlepiej oczyścić rzekę”?

Uczyń go „otwartym”: odpowiedzi mogą nie być łatwe do umieszczenia w tabeli lub na wykresie, ale możesz uzyskać głęboki wgląd w ludzkie uczucia i pomysły dotyczące oczyszczenia rzeki lub środowiska, a także użyć bezpośrednich cytatów w Twoje raportowanie.

Przykład (zamknięte): „Jak często odwiedzałeś rzekę w ciągu ostatnich 12 miesięcy?”

Zrób z tego pytanie zamknięte z następującymi opcjami:

• Prawie codziennie
• Co najmniej 5 razy
• 1 do 4 razy
• Nigdy

Dane te będziesz mógł przedstawić na schludnym wykresie słupkowym.

Pracując z pytaniami wielokrotnego lub pojedynczego wyboru, pamiętaj o wybraniu odpowiedniego typu pytania oraz o odpowiednim sformułowaniu zarówno pytań, jak i odpowiedzi.

Na przykład:

Which of the following fruit do you like?
#Apples   ()
#Bananas  ()
#Cherries ()

Powyższe jest typowym pytaniem wielokrotnego wyboru, ponieważ na liście można lubić kilka pozycji. Z kolei „Który z poniższych owoców lubisz najbardziej?” to pytanie pojedynczego wyboru.

Oba przykłady z owocami zostały sformułowane tak, aby było jasne, że interesują Cię wyłącznie wymienione owoce. Jeśli zapytasz: „Jaki jest Twój ulubiony owoc?”, powinieneś albo przygotować naprawdę wyczerpującą listę owoców, albo, co bardziej prawdopodobne, użyć w LimeSurvey opcji „Inne”, aby dodać pole tekstowe na odpowiedzi spoza listy. Ogólnie rzecz biorąc, opcje odpowiedzi w większości przypadków muszą być kompletne, wzajemnie się wykluczające i jednoznaczne.

Jeśli niektórzy uczestnicy mogą nie być w stanie odpowiedzieć na pytanie, daj im wyjście, na przykład opcję odpowiedzi „Nie wiem” lub „Nie dotyczy”. W przypadku pytań, które nie są obowiązkowe, LimeSurvey może też wyświetlać opcję „Brak odpowiedzi”. W przeciwnym razie ludzie mogą wybrać losową odpowiedź tylko po to, by móc kontynuować, co obniża wiarygodność danych.

Jeśli masz pytania wielokrotnego lub pojedynczego wyboru z wieloma opcjami do wyboru, musisz mieć świadomość, że może to wprowadzić kolejne obciążenie, ponieważ uczestnicy prawdopodobnie skupią uwagę na pierwszych opcjach, a nie na tych w środku. Aby ograniczyć ten problem, możesz ustawić kolejność opcji odpowiedzi pytania na Losowo, dzięki czemu każdy uczestnik zobaczy opcje w innej kolejności. W ten sam sposób możesz użyć grup randomizacji, aby wyświetlać pytania w losowej kolejności.

Co wyróżnia dobrą ankietę?

Ankieta ma 3 cechy, które pomogą uzyskać właściwe odpowiedzi potrzebne do dokładniejszej oceny:

1. Pytania są jasne i precyzyjne, a łącznie umożliwiają udzielenie szczegółowych, jednoznacznych i znaczących odpowiedzi.
2. Wszystkie dostarczone predefiniowane odpowiedzi i ich formaty są odpowiednie do pytania.
3. W razie potrzeby można dodać dodatkowe informacje.

Pamiętaj też zawsze o doświadczeniu użytkownika. Czytanie, przewijanie i klikanie to męczące czynności. Dlatego:

1. Unikaj niepotrzebnych pytań.
2. Używaj warunków, aby nie zadawać pytań, które nie są istotne dla danego uczestnika.
3. Pytania i odpowiedzi powinny być krótkie i łatwe do odczytania – używaj odpowiedniego formatowania.
4. Zastanów się nad kompromisem między przewijaniem a klikaniem. W przypadku krótkich ankiet wyświetl wszystko na jednej stronie (5–15 pytań, w zależności od złożoności pytań). W przypadku dłuższych ankiet korzystaj z grup z rozwagą, tzn. grupuj pytania w zrozumiały sposób. Użyj opisów grup, aby jasno określić temat kolejnych pytań.
5. Unikaj dezorientowania uczestników różnymi skalami, tzn. w miarę możliwości ograniczaj liczbę różnych typów skal, zakresów skal i różnych opisów skal. Staraj się nie zmieniać kierunku skal. (Istnieją pewne wyjątki metodologiczne).
6. Używaj zrównoważonych skal ocen, tzn. z taką samą liczbą opcji pozytywnych i negatywnych. Zdecyduj świadomie, czy chcesz użyć nieparzystej liczby opcji z neutralną opcją pośrodku, czy parzystej liczby, która skłania uczestników do wyboru jednej ze stron (zobacz przykłady poniżej).
7. Ustawiaj pytania jako obowiązkowe tylko wtedy, gdy naprawdę potrzebujesz odpowiedzi. Uczestnicy zmuszeni do odpowiedzi na pytanie, na które nie chcą odpowiadać, często udzielają przypadkowej odpowiedzi lub porzucają ankietę. Ustawienie Miękkie przypomina uczestnikom o pytaniach bez odpowiedzi, ale pozwala im kontynuować.
8. Pamiętaj, że wielu uczestników będzie wypełniać ankietę na smartfonie. Duże tablice (pytania macierzowe) z wieloma kolumnami są trudne w obsłudze na małym ekranie, dlatego utrzymuj je w niewielkim rozmiarze lub podziel je, a przed rozpoczęciem przetestuj ankietę na telefonie.

Zrównoważona skala z parzystą liczbą opcji (bez opcji neutralnej):

1. Bardzo dobrze
2. Dobrze
3. Źle
4. Bardzo źle

Zrównoważona skala z nieparzystą liczbą opcji (z opcją neutralną):

1. Bardzo dobrze
2. Dobrze
3. Ani dobrze, ani źle
4. Źle
5. Bardzo źle

Niezrównoważona skala (unikaj – trzy opcje pozytywne, ale tylko jedna negatywna):

1. Doskonale
2. Bardzo dobrze
3. Dobrze
4. Źle

Najlepszym sposobem na rozpoczęcie projektowania ankiety jest poświęcenie chwili na wyobrażenie sobie idealnej informacji zwrotnej. Jest rzeczą oczywistą, że sensowne odpowiedzi są najbardziej przydatne, więc spróbuj stworzyć pytania, które zachęcają do tych odpowiedzi.

Jak możesz się do tego zabrać? Najlepszą metodą jest oddzielenie wszystkich obszarów i podjęcie decyzji, jakich informacji potrzebujesz.

Wyobraź sobie na przykład, że organizujesz wydarzenie otwarte dla publiczności i potrzebujesz uzyskać ogólną opinię na temat wydarzenia.

Poniższa ankieta jest przykładem ankiety, która może nie być wystarczająca do uzyskania przydatnych odpowiedzi:

Czy podobało Ci się wydarzenie?

( ) Tak

( ) NIE

Jak dobry był Wi-Fi?

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( )

Czy mieliście problemy z dotarciem na wydarzenie?

( ) Tak

( ) NIE

Czy dostarczona mapa była pomocna?

( ) Tak

( ) NIE

Jakie były Twoje odczucia co do miksu głośników?

( ) Bardzo smutny ( ) Smutny ( ) Neutralny ( ) Szczęśliwy ( ) Bardzo szczęśliwy

Ulepszanie przykładowej ankiety

Skale ocen są przydatne, ale tylko wtedy, gdy można coś zrobić z uzyskanymi odpowiedziami. Pytanie, które prosi wyłącznie o ocenę, mówi Ci, że coś było dobre lub złe, ale nie dlaczego. Pamiętaj, że długa lista obowiązkowych pytań z oceną może zniechęcać odbiorców, ponieważ nie pozwala na przekazanie żadnych dodatkowych informacji.

Istnieje prawdopodobieństwo, że jeśli ktoś wypełnia Twoją ankietę, chce podzielić się swoją opinią, a jeśli nie uważa, że może podzielić się z nią czymś przydatnym, po prostu zamknie okno i przejdzie dalej.

Co więc jest nie tak z powyższą ankietą?

Przyjrzyjmy się każdemu pytaniu jeden po drugim.

Pytanie 1 tak naprawdę niczego nie daje. Wyobraź sobie, że otrzymujesz 100 odpowiedzi „nie”. Sama odpowiedź nie dostarcza żadnych użytecznych informacji na temat tego, dlaczego uczestnikowi nie podobało się wydarzenie. Zastanawiałbyś się nad powodem odpowiedzi „nie”, a także nad tym, co z nimi zrobić. Za chwilę przyjrzymy się możliwemu ulepszeniu tego pytania.

Pytanie 2 jest gorsze od pierwszego. Wracając do 3 cech dobrej ankiety, widzimy, że pytania muszą być jasne i precyzyjne. „Jak dobre” może oznaczać szybkość, zasięg, niezawodność lub łatwość połączenia – każdy uczestnik może oceniać coś innego. Co więcej, nie pozwala to na sensowną odpowiedź na pytanie typu: „Co zrobisz ze świadomością, że 33% osób oceniło Twoją sieć Wi-Fi jako dobrą, a tylko 23%?” Trzy cechy dobrej ankiety mówią również, że predefiniowane odpowiedzi muszą być adekwatne do pytania.

Jest dość oczywiste, że użycie skali w tym pytaniu nie pomoże poprawić jakości Wi-Fi. Zdecydowanie konieczne jest, aby w tym pytaniu było miejsce na dodanie dodatkowych informacji. Jak ktoś mógłby zgłosić konkretny problem, nie będąc w stanie go rozwinąć?

W takim przypadku posiadanie wystarczającej ilości informacji, aby właściwie rozwiązać problemy uczestników z Wi-Fi, byłoby prawie niemożliwe. Celem ankiet jest uzyskanie przydatnych informacji, z którymi możesz pracować lub z których możesz się czegoś nauczyć.

Pytania 3 i 4 dałyby takie same wyniki jak dwa pierwsze pytania. Pozwalają jedynie na odpowiedź „tak” lub „nie” i żadne z nich nie daje możliwości dodania szczegółów. Poniżej podajemy sugestie, jak ulepszyć tego typu pytania.

Pytanie 5, ostatnie, jest kolejnym nieskutecznym pytaniem. Pytanie uczestników, co „czują” w związku z doborem prelegentów, na skali od „bardzo smutny” do „bardzo szczęśliwy” nie jest zbyt przydatne, ponieważ każda osoba ma inne zainteresowania, a zatem każdy prawdopodobnie będzie miał inne zdanie na temat każdego prelegenta. To kolejny przykład sytuacji, w której użyto pytania ze skalą, a nie powinno się tego robić.

Spójrz na ulepszoną ankietę poniżej. Pytania takie jak „Jeśli wystąpiły problemy, czy mógłbyś je krótko opisać?” wystarczy wyświetlać tylko uczestnikom, którzy zgłosili problem – użyj do tego warunków.

Czy korzystałeś z wewnętrznej sieci Wi-Fi?

( ) Tak

( ) NIE

Czy napotkałeś jakieś problemy z Wi-Fi?

( ) Żadnych problemów

( ) Kilka drobnych problemów, nic wielkiego

( ) Jedna lub dwie poważne kwestie

( ) Wi-Fi było prawie całkowicie bezużyteczne.

Jeśli napotkałeś problemy, czy możesz je krótko opisać? (Pole tekstowe)

Czy mieliście jakieś problemy z dotarciem na wydarzenie?

( ) Tak

( ) NIE

Jak trafiłeś na nasze wydarzenie?

( ) Pociąg

( ) Samochód

( ) Autobus

( ) Metro lub tramwaj

( ) Chodzić

( ) Inne: ________

Korzystałeś z mapy z naszej strony?

( ) Tak

( ) NIE

Jeśli spojrzałeś na mapę, czy była ona wystarczająco szczegółowa?

( ) Tak

( ) To dało mi pewien pogląd. Użyłem jednak innej mapy, aby uzyskać więcej szczegółów.

( ) Wcale nie szczegółowe

Jeśli nie korzystałeś z mapy, dlaczego nie?

( ) Za mało szczegółów

( ) Zamiast tego użyłem aplikacji nawigacyjnej.

( ) Nawet nie wiedziałem, że coś takiego istnieje!

Ogólnie rzecz biorąc, czy prelegenci byli interesujący? Czy podobały Ci się prezentacje?

( ) Prawie wszystkie były interesujące i bardzo przyjemne

( ) Głównie przyjemne, ale kilka mniej interesujących rozmów.

( ) Podział 50–50

( ) Bardziej nudne niż interesujące

( ) Nie znalazłem żadnego interesującego

Proszę doprecyzować swoją odpowiedź na pytanie powyżej. Zapraszam do powoływania się na dowolne

konkretni ludzie/rozmowy. (Pole tekstowe)

Jeśli moglibyśmy ulepszyć zakres rozmów lub masz inne ciekawe pomysły dot

przemówienia, wypisz je poniżej (pole tekstowe)

Jeśli masz inne zalecenia lub pomysły, wypisz je poniżej. (Pole tekstowe)

Ta ankieta może być nieco dłuższa, ale udzielenie odpowiedzi i zinterpretowanie odpowiedzi jest o wiele łatwiejsze. Zadanie dwóch lub trzech pytań na każdy z tematów oznacza, że jeśli chodzi o przetwarzanie wyników, można przeprowadzić nieco więcej analiz. Wyobraź sobie na przykład, że w odpowiedzi na pierwsze pytanie w ankiecie otrzymałeś 30 osób, które stwierdziły, że miały problemy z dotarciem na wydarzenie.

Byłoby to tyle informacji, ile można było wydobyć z wyników, ale dzięki nowemu zestawowi odpowiedzi możliwe byłoby wywnioskowanie, które formy transportu stwarzają ludziom problemy. Co więcej, możesz sprawdzić, czy korzystali z dostarczonej mapy, czy innej formy nawigacji, i wykorzystać to do określenia ulepszeń w przyszłości.

Pamiętaj, że każde dodatkowe pytanie zwiększa ryzyko, że uczestnicy przestaną odpowiadać. Utrzymuj ankietę tak krótką, jak to możliwe, poinformuj uczestników w tekście powitalnym, ile czasu zajmie jej wypełnienie, i rozważ wyświetlenie paska postępu.

Innym ważnym dodatkiem są pytania z polami tekstowymi. Dzięki nim uczestnicy mogą przekazać konkretną informację zwrotną, z której możesz wyciągnąć wnioski. Dobrym pomysłem jest, aby nie ustawiać ich jako obowiązkowe, ponieważ mogą zniechęcić ludzi do odpowiadania.

Podsumowując, pisząc ankietę, powinieneś dążyć do stworzenia takiej, która zadaje konkretne pytania, aby uzyskać bardziej przydatne informacje do analizy. Pamiętaj też, że pomocne jest zebranie dodatkowych informacji ogólnych, ponieważ można je wykorzystać do lepszej analizy odpowiedzi.

Ważne jest także odpowiednie sformułowanie pytań. Jeśli ludzie mają odpowiedzieć na pytania, a ich nie rozumieją, zamkną okno i pójdą dalej. Jeśli to możliwe, poproś kogoś innego o sprawdzenie ankiety przed udostępnieniem jej publicznie, aby upewnić się, że pytania są jasne.

Stronniczość ankiety

W badaniach rynkowych kluczem do uzyskania bezstronnych odpowiedzi jest unikanie zadawania uczestnikom ankiety pytań, które mogą wpływać na udzielane przez nich odpowiedzi. Unikanie stronniczości ankiety pomaga wyeliminować odpowiedzi, które mogą unieważnić lub wypaczyć zebrane dane. Firmie lub osobie bez odpowiedniego przeszkolenia/wiedzy w zakresie badań rynku dość łatwo popełnić taki błąd i zdarza się to często. Dotyczy to wielu kwestii: sposobu sformułowania pytania, rodzajów dostępnych odpowiedzi do wyboru, a także sposobu, w jaki ankieter przedstawia pytania, jeśli dane są zbierane telefonicznie lub osobiście.

Oto przykład stronniczego pytania:

Jak bardzo podobało Ci się to wydarzenie?

( )Bardzo

( )Tylko trochę

( )Nie bardzo

( )Zupełnie nie

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że struktura tego pytania jest w porządku. W końcu respondent ma do wyboru odpowiedzi od „bardzo” do „wcale”. Problem polega jednak na sposobie sformułowania pytania. Pytając uczestników, „jak bardzo” podobało im się wydarzenie, osoba przeprowadzająca ankietę wprowadziła już stronniczość, zakładając, że respondentowi wydarzenie w jakiś sposób się podobało, co może nie być prawdą.

Poniższy przykład byłby lepszym sposobem na zadanie pytania w sposób nie wpływający na odpowiedź uczestnika:

Jak oceniasz swoje ogólne zadowolenie z wydarzenia w skali od 1 do 5: 1 = „Wcale nie” i 5 = „Całkowicie mi się podobało”

1 2 3 4 5

( ) ( ) ( ) ( ) ( )

Przeformułowanie pytania pozwala respondentom odpowiedzieć przy użyciu skali, która ułatwia im określenie poziomu zadowolenia, a osobie przeprowadzającej badanie zestawienie i porównanie wyników z odpowiedziami innych respondentów. Oczywiście należy dodać więcej pytań, aby zebrać szczegółowe informacje na temat tego, co podobało się uczestnikom, a co nie.

To tylko jeden przykład tego, jak drobne zmiany w sformułowaniach mogą ulepszyć ankietę.

Przetestuj ankietę przed rozpoczęciem

Zanim wyślesz ankietę do uczestników, dokładnie ją przetestuj:

• Użyj podglądu, aby samodzielnie przejść przez ankietę, i wypróbuj różne odpowiedzi, aby sprawdzić, czy Twoje warunki wyświetlają i ukrywają właściwe pytania. Plik logiki ankiety pomaga znaleźć błędy w warunkach i wyrażeniach.
• Otwórz ankietę zarówno na smartfonie, jak i na komputerze.
• Poproś kilka osób z grupy docelowej o wypełnienie ankiety (test pilotażowy) i zapytaj, które pytania były niejasne. Przyjrzyj się też ich odpowiedziom: jeśli wiele osób wybrało „Inne” lub pozostawiło pytanie bez odpowiedzi, pytanie lub opcje odpowiedzi mogą wymagać poprawy.
• Sprawdź, czy wyeksportowane wyniki można przeanalizować w zaplanowany sposób.

Wprowadź zmiany przed aktywacją ankiety. Gdy ankieta jest aktywna, nie można już dodawać ani usuwać pytań. Aby zmienić strukturę ankiety, musisz ją dezaktywować, co spowoduje przeniesienie dotychczas zebranych odpowiedzi do tabeli archiwalnej.

Chroń dane swoich uczestników

Pytaj tylko o te dane osobowe, które są naprawdę potrzebne do Twoich badań. Uczestnicy chętniej odpowiadają szczerze, jeśli wiedzą, co dzieje się z ich odpowiedziami.

• Wyjaśnij w tekście powitalnym, kto przeprowadza ankietę, do czego zostaną wykorzystane dane i jak długo będą przechowywane.
• Jeśli nie musisz łączyć odpowiedzi z poszczególnymi uczestnikami, włącz anonimowe odpowiedzi.
• Użyj ustawień polityki ochrony danych, aby wyświetlić informację o ochronie danych, którą uczestnicy muszą zaakceptować przed rozpoczęciem ankiety.